Τι είναι η Νορούζ;

20/03/2020

 

Η Ιρανική Πρωτοχρονιά

 

Σε αρμονία με την αναγέννηση της φύσης, ο εορτασμός του Περσικού Νέου Έτους, της Nowrooz όπως ονομάζεται, αρχίζει πάντα την πρώτη ημέρα της άνοιξης, στις 20 Μαρτίου.  Οι τελετές της Nowrooz είναι συμβολικές αναπαραστάσεις δύο αρχαίων εννοιών: του τέλους και της αναγέννησης. Περίπου 3000 χρόνια πριν η μεγάλη θρησκεία των Περσών ήταν ο Ζωροαστρισμός, που ονομάστηκε έτσι προς τιμήν του ιδρυτή του Ζωροάστρη, και, αναμφισβήτητα πρόκειται για την πρώτη μονοθεϊστική θρησκεία στον κόσμο. Οι Ζωροάστρες είχαν ένα φεστιβάλ που ονομαζόταν "Farvardgan ( Φαρβαρδίν)", το οποίο διαρκούσε δέκα ημέρες, και λάμβανε χώρα στο τέλος του ηλιακού έτους. Φαίνεται ότι αυτό ήταν μια γιορτή της θλίψης και του πένθους, που σηματοδοτούσε το τέλος της ζωής, ενώ το πανηγύρι της Nowrooz, στις αρχές της άνοιξης σήμαινε την αναγέννηση, και ήταν μια εποχή μεγάλης χαράς και γιορτής. Η Nowrooz αναγνωρίστηκε επίσημα από τον μυθικό Πέρση αυτοκράτορα, Σαχ Τζαμσίντ, από την δυναστεία των Αχαιμενιδών (500 π.Χ.).

 

Οι Αχαιμενίδες δημιούργησαν την πρώτη μεγάλη αυτοκρατορία στην περιοχή και έχτισαν το συγκρότημα της Περσέπολης (Ταχτέ Τζαμσίντ) στην πόλη Σιράζ. Nowrοοz στα περσικά σημαίνει "Νέα Ημέρα" και φέρνει την ελπίδα, την ειρήνη και την ευημερία στον κόσμο και γιορτάζεται μεταξύ των ανθρώπων, ανεξαρτήτως εθνικής καταγωγής, πολιτικών απόψεων ή θρησκείας σε πολλές χώρες του κόσμου, όπως το Ιράν, το Αφγανιστάν, το Αζερμπαϊτζάν, την Τουρκία, το Ουζμπεκιστάν , το Πακιστάν, την Γεωργία, το Ιράκ, το Τατζικιστάν, τη Συρία, την Αρμενία και την Ινδία. Μερικές από τις δραστηριότητες κατά τη διάρκεια της Nowrooz είναι το ανοιξιάτικο καθάρισμα, η αγορά καινούργιων ρούχων, η βαφή των αυγών, η οικογενειακή επανένωση, τα δώρα, οι επισκέψεις σε γείτονες και φίλους και ο εορτασμός κάνοντας πικνίκ την 13η ημέρα της άνοιξης.

 

 

Η Περσική Ιστορία

Για περισσότερο από τρεις χιλιάδες χρόνια η Περσία ήταν ένα χωνευτήρι πολιτισμών και δημογραφικών μετακινήσεων μεταξύ Ασίας και Ευρώπης. Υπό τον Μέγα Κύρο, έγινε το κέντρο της  πρώτης αυτοκρατορίας του κόσμου. Η χώρα ήταν ανέκαθεν γνωστή στους δικούς της ανθρώπους ως Ιράν (γη των Αρίων), αν και για αιώνες αναφερόταν ως Περσία από τους Ευρωπαίους, κυρίως λόγω των γραπτών των Ελλήνων ιστορικών. Κατοικήθηκε για πρώτη φορά το 4000 π.Χ., οπότε η περιοχή κατακλύστηκε από Αρίους, οι οποίοι αργότερα χωρίστηκαν σε δύο ομάδες, τους Μήδους και τους Πέρσες. Η Περσική Αυτοκρατορία ιδρύθηκε το 550 π.Χ. από τον Κύρο το Μέγα και κυριάρχησε στην γύρω περιοχή μέχρι την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ο Κύρος ο Μέγας ανέτρεψε τους ενδιάμεσους κυβερνήτες, κατέκτησε το βασίλειο της Λυδίας το 546 π.Χ. και ίδρυσε την Περσική Αυτοκρατορία.  Ο Καμβύσης II, γιος του Κύρου του Μεγάλου, κατέκτησε τους Αιγύπτιους το 525 π.Χ. και ο Μέγας Δαρείος, ο διάδοχός του, επέκτεινε τα περσικά σύνορα μέχρι τον Ινδό ποταμό και κατασκεύασε ένα κανάλι που συνδέει τον ποταμό Νείλο με την Ερυθρά Θάλασσα. Άλλοι γνωστοί Πέρσες βασιλιάδες ήταν ο Ξέρξης, ο Αρδεσίρ, ο Σαπούρ, ο Γαζντεγέρδ, ο Χοσρό. Ο τελευταίος των Σασσανιδών Βασιλέων ήταν ο  Ισδιγέρδης ο ¨Γ της Περσίας, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του οποίου (632-41) οι Άραβες εισέβαλαν στην Περσία και αντικατέστησαν τον Ζωροαστρισμό με το Ισλάμ.

 

Τα έθιμα του Nowrooz

Το Περσικό Νέο Έτος, ή Nowrooz, πάντα αρχίζει την πρώτη ημέρα της άνοιξης. Λίγες εβδομάδες πριν από το νέο έτος, οι Ιρανοί καθαρίζουν και επιδιορθώνουν τα σπίτια τους. Φτιάχνουν καινούργια ρούχα, ψήνουν γλυκά και φυτεύουν σπόρους ως σύμβολο της ανανέωσης.

Κατά τις τελευταίες 20 ημέρες πριν τη Nowrοοz μπορεί κανείς να παρατηρήσει μια μεγάλη αναστάτωση σε κάθε Ιρανικό σπίτι. Ο καθένας σκέφτεται να πάρει νέες φορεσιές και γλυκίσματα για το τραπέζι του Haft Sin.( Χάφτ Σιν)

Πριν από οτιδήποτε άλλο, η οικογένεια φυτεύει σαμπζέ, το οποίο είναι σιτάρι και μπιζέλι που μπαίνει σε μικρά και μεγάλα Κινέζικα μπολ και μόλις μεγαλώσουν περίπου 10 εκ, δένουν τη ρίζα τους με πολύχρωμα κορδόνια. Κατά τη διάρκεια της αλλαγής του νέου έτος, τοποθετούν τα διάφορα μπολ γύρω από το τραπέζι του Χαφτ Σιν. Βάζουν πάπιες και κοκοράκια φτιαγμένα από κερί πάνω στα ψηλότερα σαμπζέ και τα ζωγραφίζουν με πράσινη μπογιά.  Συνήθως, αρκετές ώρες μετά την Πρωτοχρονιά οι άνθρωποι αρχίζουν να επισκέπτονται ο ένας τον άλλο και οι επισκέψεις αυτές συνεχίζονται μέχρι την 13η ημέρα του νέου έτους.

Στις διακοπές της Nowrοοz  οι παλιοί Πέρσες πραγματοποιούσαν ιδιαίτερες τελετές. Καθάριζαν τα σπίτια τους, διακοσμούσαν το μεγαλύτερο δωμάτιο του σπιτιού με λουλούδια, έκαιγαν αρωματικά έλαια για να διώξουν τις αμαρτωλές ψυχές από το σπίτι, επισκέπτονταν ο ένας τον άλλον και προσεύχονταν. Φώτιζαν τα σπίτια τους επειδή πίστευαν ότι τη νύχτα της Nowrooz θα τους επισκέπτονταν οι πρόγονοι τους.

 

Το Ανοιξιάτικο καθάρισμα

Το έθιμο της γενικής καθαριότητας του σπιτιού για το καλωσόρισμα του νέου έτους πραγματοποιείται και στο Ιράν. Το ανοιξιάτικο καθάρισμα παρατηρείται ημέρες πριν τη Nowrοοz με τους Ιρανούς να καθαρίζουν κάθε μέρος του σπιτιού, να ξεσκονίζουν έπιπλα και να πλένουν ρούχα και χαλιά. Αυτή η πρακτική συμπληρώνει τη νέα σεζόν και δίνει την φρεσκάδα που έρχεται μαζί με την άνοιξη και το Νέο Έτος. Η παλιά Ιρανική παράδοση του καθαρισμού των σπιτιών για το νέο έτος έχει τις ρίζες της στην πεποίθηση ότι η ψυχή των αποθανόντων μελών της οικογένειας θα έρθει και θα επισκεφθεί τα σπίτια των αγαπημένων συγγενών την παραμονή της Nowrooz.

 

Ο Θείος Νορούζ και ο Χάτζη Φιρούζ

Ο Αμού Νορούζ (θείος Νορούζ) είναι μια φανταστική φιγούρα στην περσική λαογραφία. Σύμφωνα με την παράδοση, ο ίδιος εμφανίζεται κάθε χρόνο στις αρχές της άνοιξης, μαζί με τον φίλο του Χάτζη Φιρούζ, για να σηματοδοτήσει την έναρξη του Νέου Έτους. Την παραμονή της άνοιξης, όταν γιορτάζεται η Περσική Πρωτοχρονιά, ο Θείος Νορούζ φέρνει στα παιδιά δώρα, όπως ο αντίστοιχα κάνει ο Άγιος Βασίλης στους Χριστιανούς.  Ο Θείος Νορούζ περιγράφεται ως ένας ηλικιωμένος με ασημένια μαλλιά που φοράει ένα τσόχινο καπέλο, έχει ένα μπαστούνι, είναι ντυμένος με έναν μακρύ μανδύα από μπλε καμβά, ένα φύλλο, ένα ζευγάρι παπούτσια με λεπτή σόλα, και ένα λινό παντελόνι. Είναι μια σοφή ιστορική παρουσία που περνάει την παλιά ιστορία της Nowrooz στη νεολαία.

Ο Χάτζη Φιρούζ θεωρείται επίσης ο αγγελιοφόρος του χαρούμενου ερχομού του Νέου Έτους. Σύμφωνα με την ιρανική παράδοση, ο Χάτζη Φιρούζ είναι ένας άνθρωπος με κόκκινα ρούχα που περιδιαβαίνει τους δρόμους τραγουδώντας και παίζοντας ντέφι την παραμονή του Νέου Έτους. Λέγεται ότι είναι το σύμβολο του παλιού εθίμου σύμφωνα με το οποίο ο Haji Firooz τραγουδά στους δρόμους για να ενημερώσει τους ανθρώπους ότι η άνοιξη ήρθε και ότι ο χειμώνας έφυγε. Σε αντάλλαγμα, οι άνθρωποι του έδιναν δώρα ή χρήματα για τις καλές ειδήσεις.

 

 

 

Η Παραμονή της Κόκκινης Τετάρτης

Την παραμονή της τελευταίας Τετάρτης του έτους, ουσιαστικά την παραμονή της Κόκκινης Τετάρτης ή την παραμονή του εορτασμού, φωτιές ανάβουν στους δημόσιους χώρους και ο κόσμος πηδάει πάνω από τις φλόγες, φωνάζοντας: δώσε μου το όμορφο κόκκινο χρώμα σου και πάρε πίσω την ασθενική ωχρότητα μου.

 

Χαφτ Σιν

Τα συμβολικά πιάτα αποτελούνται από:

1. Το Sabzeh, είναι συνήθως σιτάρι ή φακή που εκπροσωπούν την αναγέννηση.

2. Το Samanu είναι μια πουτίγκα στην οποία οι κοινές φύτρες του σιταριού μετασχηματίζονται και δίνουν νέα ζωή ως μια γλυκιά, κρεμώδης πουτίγκα που αντιπροσωπεύει την απόλυτη εξειδίκευση του Περσικού μαγειρέματος.

3. Το Seeb, σημαίνει μήλο και αντιπροσωπεύει την υγεία και την ομορφιά.

4. Το Senjed, είναι ο γλυκός και ξηρός καρπός του Λωτού που αντιπροσωπεύει την αγάπη. Έχει ειπωθεί ότι όταν το δέντρο με τους λωτούς είναι σε πλήρη άνθιση, το άρωμά του και οι καρποί του κάνουν τους ανθρώπους να ερωτεύονται και να αγνοούν τα πάντα γύρω τους.

5. Το Seer, το οποίο είναι το σκόρδο στα περσικά, αντιπροσωπεύει την ιατρική.

6. Το Somaq, είναι τα μούρα σουμάκι( είναι καφε) που αντιπροσωπεύουν το χρώμα της ανατολής του ήλιου. Με την εμφάνιση του ήλιου το Καλό κατακτά Κακό.

7. Το Serke, δηλαδή το ξύδι, αντιπροσωπεύει την ηλικία και την υπομονή.

Για να επιβεβαιωθούν όλες οι ελπίδες και οι επιθυμίες που εκφράζονται από τα παραδοσιακά τρόφιμα, και άλλα στοιχεία και σύμβολα είναι επίσης στο τραπέζι:

* Λίγα νομίσματα τοποθετούνται στο τραπέζι και αντιπροσωπεύουν την ευημερία και τον πλούτο.

* Ένα καλάθι με βαμμένα αυγά αντιπροσωπεύει τη γονιμότητα.

* Ένα πορτοκάλι που επιπλέει σε ένα μπολ με νερό αντιπροσωπεύει τη γη που επιπλέει στο διάστημα.

* Ένα χρυσόψαρο σε ένα μπολ αντιπροσωπεύει τη ζωή.

* Ένας καθρέφτης αντιπροσωπεύει τις εικόνες και τις αντανακλάσεις της Δημιουργίας, καθώς γιορτάζουμε εκ νέου τις αρχαίες περσικές παραδόσεις και τις πεποιθήσεις που θα πραγματοποιήσουν τη δημιουργία από την πρώτη ημέρα της άνοιξης.

* Στις δύο πλευρές του καθρέφτη είναι δύο κηροπήγια με ένα κερί που τρεμοπαίζει για το κάθε παιδί στην οικογένεια. Τα κεριά αντιπροσωπεύουν την  φώτιση και την ευτυχία.

Ο Αριθμός επτά θεωρείται από τα αρχαία χρόνια ως μαγικός και αποτελεί το σύμβολο των υψηλότερων αγγέλων του παραδείσου. Οι Μουσουλμάνοι τοποθετούν το Ιερό Κοράνι και οι Ζωροάστρες το Αβέστα στο τραπέζι του Νέου Έτους εκλιπαρώντας τον Θεό για τις ευλογίες του.

 

Όταν το ρολόι σημάνει το Νέο Έτος όλα τα μέλη της οικογένειας με τα καθαρά και καινούργια ρούχα τους μαζεύονται γύρω από το πρωτοχρονιάτικο τραπέζι Haft Sin. Η οικογένεια ξεκινάτο νέο έτος με μια προσευχή για την υγεία, την ευτυχία και την ευημερία, συνήθως με αυτούς τους στίχους:

Ω μεταρρυθμιστή της Καρδιάς και του Μυαλού,  Ω Διευθυντή της

Ημέρας και της Νύχτας και Μετασχηματιστή των Συνθηκών,

Άλλαξε τη δική μας προς το καλύτερο σε συμφωνία με

τη θέλησή σου.

Μετά την αρχική γιορτή για την υποδοχή του νέου έτους, τα μέλη της οικογένειας αγκαλιάζονται και φιλιούνται μεταξύ τους, τρώνε τα εδέσματα που έχουν προετοιμάσει για το νέο έτος και εύχονται ο ένας στον άλλο για ότι καλύτερο.

Στη συνέχεια, το παλαιότερο μέλος της οικογένειας (συνήθως ο πατέρας) παρουσιάζει το Ειντί(το δώρο του Νέου Έτους) στα νεότερα μέλη. Το Ειντί συνήθως αποτελείται από νέα και αχρησιμοποίητα χαρτονόμισμα που έχουν τοποθετηθεί μεταξύ των σελίδων του Ιερού Κορανίου. Η επίσκεψη σε συγγενείς κατά τη διάρκεια του Nowrοοz εφαρμόζεται ευρέως μεταξύ άλλων εθίμων.

 

Σιζντάχ Μπεντάρ

Ο δύο εβδομάδων εορτασμός τελειώνει με το Σιζντάχ Μπεντάρ

. Sizdah σημαίνει Δεκατρία και Σιζντεχ Μπεντάρ είναι η διαδικασία του να ξεπεράσεις ή να προσπεράσεις την δέκατη τρίτη ημέρα της Πρωτοχρονιάς. Αυτή η μέρα γιορτάζεται συνήθως έξω με ένα πικ-νικ. Αυτή είναι η τελευταία ημέρα του εορτασμού της Πρωτοχρονιάς και η ζωή θα επιστρέψει στο φυσιολογικό τα ρυθμό από την επόμενη κιόλας μέρα.

Τα σχολεία θα ανοίξουν, τα καταστήματα θα ξεκινήσουν στις τακτικές ώρες και τα γραφεία και οι δημόσιες υπηρεσίες θα επιστρέψουν στην κανονική λειτουργία. Έτσι, αυτή είναι η τελευταία ευκαιρία να περάσει ο κόσμος λίγο χρόνο με την οικογένεια και τους φίλους και να απολαύσει την φρέσκια ​​μυρωδιά της άνοιξης. Την ημέρα αυτή, τα κορίτσια και τα αγόρια φτιάχνουν κόμπο με χόρτο και κάνουν ευχές ίσως για έναν σύζυγο ή μια σύζυγο. Όταν ο κόμπος ανοίξει υποτίθεται ότι η τύχη τους θα ανοίξει και οι επιθυμίες τους θα γίνουν πραγματικότητα. Οι νεόνυμφοι φτιάχνουν επίσης έναν κόμπο από γρασίδι κάνοντας ευχές για ένα μωρό, ένα σπίτι, ή οτιδήποτε άλλο επιθυμούν. Τραγουδούν και παίζουν παιχνίδια και γιορτάζουν μια ευτυχισμένη και υγιή περίοδο διακοπών που τελειώνει με μια ευχάριστη νότα. 

 

 

 

Please reload

 Σημαντικότερα νέα 

Please reload

Μορφωτικό Κέντρο της Πρεσβείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν

 25η Μαρτίου 6Παλαιό Ψυχικό Αθήνα

211- 4009851   ΦΑΞ : 210-6822535

© 2015 Μορφωτικό Κέντρο της Πρεσβείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν - All rights reserved.