Η μητριαρχική Καμένη Πόλη του Ιράν, ένα μυστηριώδες σημάδι της προϊστορικής εποχής»

 

H Καμένη Πόλη είναι η γενέτειρα ενός ένδοξου μητριαρχικού πολιτισμού ο οποίος εμφανίστηκε 5.200 χρόνια πριν και άφησε τα μυστηριώδη ίχνη του στις πεδιάδες της επαρχίας Σιστάν και Βελουχεστάν στο νοτιοανατολικό Ιράν.

 

Ο όρος «Καμένη Πόλη», ή Σαχρ-ε Σουχτέ στα περσικά, δεν είναι το πραγματικό όνομα της πόλης, αλλά χρησιμοποιήθηκε κατά τους τελευταίους τρεις αιώνες λόγω των πολυάριθμων ιχνών από στάχτη που βρέθηκαν σε αυτόν το χώρο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

 

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η οικοδόμηση της προϊστορικής πόλης ξεκίνησε κατά το 3.200 π.Χ. στην όχθη του ποταμού Χελμάντ, παράλληλα με τον σημερινό αυτοκινητόδρομο Ζαχεντάν-Ζαμπόλ, αλλά εγκαταλείφθηκε για άγνωστους λόγους λίγο περισσότερο από 1.000 χρόνια μετά, κατά το 1.800 π.Χ., έχοντας περάσει από τέσσερις φάσεις αστικοποίησης.

 

Σε αντίθεση με ότι υπαινίσσεται η ονομασία της, η πόλη δεν εγκαταλείφθηκε ως αποτέλεσμα φωτιάς, και τα ίχνη στάχτης λέγεται ότι είναι τα υπολείμματα από φούρνους που χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι της πόλης.

 

Σύμφωνα με κάποιες θεωρίες, η πόλη εγκαταλείφθηκε λόγω της κλιματικής αλλαγής και της ξηρασίας, αλλά οι πραγματικοί λόγοι για την παρακμή και το τέλος του πολιτισμού αυτού είναι ακόμη καλυμμένοι από μυστήριο.

 

Υπάρχουν εικασίες ότι ο αστικός οικισμός της Εποχής του Χαλκού μπορεί να παράσχει συγκεκριμένα στοιχεία για έναν πολιτισμό ανατολικά της προϊστορικής Περσίας, ο οποίος ήταν ανεξάρτητος από την αρχαία Μεσοποταμία.

 

Ευρήματα από τον αρχαιολογικό χώρο υποδεικνύουν ότι η πόλη ήταν κόμβος για εμπορικούς δρόμους που συνέδεαν τη Μεσοποταμία και το Ιράν με τους πολιτισμούς της Κεντρικής Ασίας και της Ινδίας, αλλά ακόμη και την Κίνα.

 

Η πόλη περιλαμβάνει διάφορα συγκροτήματα κτηρίων με περίτεχνα σχέδια, φτιαγμένα από λασπότουβλα, καθώς και ένα μεγάλο παλάτι και χωριστές γειτονιές για οικιστικούς λόγους, βιοτεχνικές δραστηριότητες και την παραγωγή τοπικών τροφίμων.

 

Ένας ένδοξος πολιτισμός

Ο αρχαιολογικός χώρος έκτασης 151 στρεμμάτων ανασκάπτεται από τους ειδικούς από το 1967. Παρότι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μόνο το 4% της πόλης έχει αποκαλυφθεί, τα ευρήματα του αρχαιολογικού θησαυρού της Εποχής του Χαλκού περιέχουν εκπληκτικά δείγματα του πόσο προηγμένος ήταν ο πολιτισμός αυτός.

 

Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η ύφανση ήταν μια από τις κύριες απασχολήσεις στην προϊστορική πόλη και ότι οι κάτοικοι παρήγαγαν μια ποικιλία υφαντών προϊόντων, όπως χαλιά, καλάθια και άλλα οικιακά αντικείμενα.

Το έδαφος του αρχαιολογικού χώρου είναι γεμάτο με σπασμένα αγγεία (τα λεγόμενα σπαράγματα), ένδειξη του ότι παράγονταν κεραμικά στην πόλη σε ευρεία κλίμακα.

 

Η φωτογραφία δείχνει ένα αγγείο στο οποίο απεικονίζεται το πρώτο γνωστό κινούμενο σχέδιο στον κόσμο. Το σκεύος βρέθηκε στην επαρχία Σιστάν και Βελουχεστάν στο νοτιοανατολικό Ιράν και σήμερα στεγάζεται στο Εθνικό Μουσείο του Ιράν στην πρωτεύουσα της χώρας, Τεχεράνη.

 

Μεταξύ των ευρημάτων, οι αρχαιολόγοι βρήκαν το πρώτο κινούμενο σχέδιο στον κόσμο, ζωγραφισμένο σ’ ένα σκεύος. Η ζωγραφιά εικονίζει μια κατσίκα να χοροπηδάει και να βόσκει όταν το σκεύος γυριστεί ανάποδα. Το σκεύος φυλάσσεται σήμερα στο Εθνικό Μουσείο του Ιράν στην πρωτεύουσα Τεχεράνη.

 

Άλλα ευρήματα περιλαμβάνουν το παλαιότερο γνωστό επιτραπέζιο παιχνίδι, έναν χάρακα με ακρίβεια μισού χιλιοστού και πολλά άλλα εκπληκτικά εργαλεία, τα οποία καταδεικνύουν ότι οι κάτοικοι της πόλης ήταν ειδήμονες στον αστικό σχεδιασμό, την αρχιτεκτονική, τα μαθηματικά, τις επιστήμες, την ιατρική και τη μηχανική.

 

Μητριαρχικός πολιτισμός

Οι αρχαιολόγοι βρήκαν επίσης ενδείξεις ότι η Καμένη Πόλη συγκαταλέγεται μεταξύ των σπάνια μητριαρχικών πολιτισμών στην ανθρώπινη ιστορία, όπου οι γυναίκες ήταν υπεύθυνες για τη διαχείριση των οικονομικών ζητημάτων της οικογένειας και οι μητέρες έχαιραν κοινωνικής αναγνώρισης.

 

Η ανασκαφή διαφορετικών χώρων της πόλης, και ιδίως ορισμένων τάφων που ανήκαν σε γυναίκες, αποκάλυψαν σφραγίδες των ιδιοκτητών τους, οι οποίες καταδεικνύουν ότι οι γυναίκες έλεγχαν τα μέσα παραγωγής και την τροφοδοσία.

 

Στους ορισμένους από τους γυναικείους αυτούς τάφους βρέθηκαν επίσης εμβλήματα που πιθανότατα ανήκαν σε διακεκριμένους κατοίκους της πόλης.

 

Σύμφωνα με κάποιους ανθρωπολόγους, οι γυναίκες κάτοχοι των εμβλημάτων αυτών πιθανότατα τα χρησιμοποιούσαν για να σφραγίσουν πολύτιμα έγγραφα ή χρησιμοποιούσαν τη σφραγίδα για να καταδείξουν το υψηλό κοινωνικό στάτους τους.

 

Ιατρική τεχνογνωσία

Τον Δεκέμβριο του 2006, οι αρχαιολόγοι έκαναν μια εκπληκτική ανακάλυψη ενός τεχνητού οφθαλμού ηλικίας 4.800 ετών, ο οποίος ανήκε σε μια γυναίκα ηλικίας 32-36 ετών. Η γυναίκα εκτιμάται ότι είχε ύψος 1,82 μέτρα και θα πρέπει να ήταν πολύ ψηλότερη από τις συνηθισμένες γυναίκες της εποχής της.

 

Ο ημισφαιρικός οφθαλμός έχει διάμετρο λίγο παραπάνω από 2,5 εκατοστά και είναι φτιαγμένος από ένα πολύ ελαφρύ υλικό, πιθανότατα πάστα ασφάλτου, η οποία έχει επικαλυφθεί με ένα λεπτό στρώμα χρυσού και έχει εγγεγραμμένο πάνω της έναν κύκλο που αναπαριστά την ίριδα, ενώ οι γραμμές του χρυσού θυμίζουν τις ακτίνες του ήλιου. Έχουν ανοιχθεί μικρές τρύπες και στις δύο άκρες του ματιού, μέσω των οποίων περνούσε μια χρυσή κλωστή που κρατούσε τον οφθαλμό στη θέση του.

 

Η μικροσκοπική έρευνα έδειξε ότι η ρίζα του ματιού είχε εμφανή αποτυπώματα της χρυσής κλωστής, κατά συνέπεια ο τεχνητός οφθαλμός πρέπει να φορέθηκε κατά τη διάρκεια της ζωής του ατόμου.

 

Οι αρχαιολόγοι επίσης βρήκαν ενδείξεις για επέμβαση σε εγκέφαλο στην Καμένη Πόλη, οι οποίες έχουν ηλικία πάνω από 4.000 χρόνια πριν. Η μελέτη ενός κρανίου που ανήκει σε έναν 12χρονο ή 13χρονο γυναικείο σκελετό δείχνουν ότι το κορίτσι υπέστη επέμβαση στον εγκέφαλο και επιβίωσε για περίπου εννιά μήνες μετά την επέμβαση.

 

Συνύπαρξη διαφορετικών πολιτισμών

Στα δυτικά της πόλης βρίσκεται ένα τεράστιο νεκροταφείο έκτασης 25 στρεμμάτων, όπου βρίσκονται 25.000 αρχαίοι τάφοι τουλάχιστον 10 διαφορετικών τύπων. Και ενώ ο μεγάλος αριθμός των τάφων δείχνει τον μεγάλο πληθυσμό της περιοχής, η ποικιλία των τύπων των τάφων υποδεικνύει την πιθανότητα συνύπαρξης διαφορετικών πολιτισμών στην αρχαία πόλη.

 

Η πιο συνηθισμένη μορφή τάφου είναι ένας ημικυκλικός ταφικός θάλαμος ο οποίος περιείχε το νεκρό σώμα και κάποια από τα προσωπικά του αντικείμενα, με την είσοδο του τάφου να έχει σφραγιστεί με λασπότουβλα.

 

Και καθώς ποτέ δεν έριχναν χώμα μέσα στους ταφικούς αυτούς θαλάμους, οι σκελετοί των νεκρών και τα αντικείμενά τους έχουν μείνει ανέπαφα.

 

Η εικόνα δείχνει ένα νεκροταφείο δυτικά της Καμένης Πόλης στην επαρχία Σιστάν και Βελουχεστάν στο νοτιοανατολικό Ιράν.

 

Κάποιοι από τους τάφους που ανασκάφθηκαν έχουν ανακατασκευαστεί και εκτίθενται στο Μουσείο της Καμένης Πόλης, το οποίο βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τον αρχαιολογικό χώρο. Κάποιοι από τους σκελετούς που βρέθηκαν στους τάφους αυτούς βρίσκονται σε εμβρυική στάση. Μια πιθανή ερμηνεία για αυτό είναι ότι οι κάτοικοι της πόλης πρέπει να πίστευαν ότι η στάση στην οποία γεννηθήκαμε είναι ο σωστός τρόπος για να εγκαταλείψει κανείς τη ζωή.

 

Ένα άλλο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των τάφων είναι ο τρόπος που οι σύζυγοι έχουν ταφεί μαζί, με τρόπο που ν’ αντικρύζουν ο ένας τον άλλο.

 

Παρότι έχουν βρεθεί πολλά αντικείμενα κατά τη διάρκεια των ανασκαφών, κανένα από τα ευρήματα ή τα σύμβολα δεν έχουν βοηθήσει τους ερευνητές να καταλάβουν πως θα μπορούσε να υπάρχει μια τόσο προηγμένη πόλη 5.000 χρόνια πριν, τι συνέβη στον πολιτισμό αυτό και γιατί χάσαμε κάθε ίχνος γνώσης που είχαν οι άνθρωποι αυτοί. 

 

 

 

Please reload

 Σημαντικότερα νέα 

Please reload

Μορφωτικό Κέντρο της Πρεσβείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν

 25η Μαρτίου 6Παλαιό Ψυχικό Αθήνα

211- 4009851   ΦΑΞ : 210-6822535

© 2015 Μορφωτικό Κέντρο της Πρεσβείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν - All rights reserved.