Συνέντευξη με τον κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής Παν. Αθηνών κ. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ

 

Συμφωνα με τις επιστημονικες σας δραστηριοτητες και τη θεση που εχετε σημερα ως κοσμητορας της Θεολογικης Σχολης του Πανεπιστημιου Αθηνων, πως πρεπει να αντιδρασουμε, τι λυσεις να δωσουμε και τι πολιτικες αποφασεις να παρθουν στο ζητημα του εξτρεμισμου, της βιας και της τρομοκρατιας στο ονομα της θρησκειας;

 

Καταρχήν να διευκρινίσω ότι δεν είμαι πολιτικός, αλλά ακαδημαϊκός. Επομένως οι απαντήσεις μου στα ερωτήματά σας θα έχουν καθαρά επιστημονικό και όχι πολιτικό χαρακτήρα. Σημειώνω ότι το γνωστικό μου αντικείμενο είναι η Κοινωνιολογία της Θρησκείας και η Κοινωνική Ηθική, και από αυτή την οπτική βλέπω τα ζητήματα.

Η θρησκεία είναι ίσως ο πλέον κατάλληλος χώρος για να ευδοκιμήσουν τόσο η βία, η τρομοκρατία και ακραίες συμπεριφορές όσο η ειρήνη, η καταλλαγή, η μετριοπάθεια, ο διάλογος, η αγάπη και η αλληλεγγύη. Εξαρτάται από τον τρόπο που εικονίζει και εμφανίζει το Θεό, αλλά και τον τρόπο που τον συνδέει με την πραγματικότητα και τα προβλήματά της. Στην ουσία καμιά θρησκεία δεν επιθυμεί να ενεργεί αρνητικά και καταστροφικά στις κοινωνίες και τα άτομα, αλλά αποβλέπουν σκοπευουν στην θρησκευτική και ηθική καλλιέργεια μορφωση  των ανθρώπων, την ανακαίνιση του κόσμου, τη λύση των προβλημάτων που δημιουργεί η αμαρτία στις σχέσεις ατόμων και λαών, προβάλλοντας ως βασικά εργαλεία την κοινωνική δικαιοσύνη, την ισότητα, την ειρήνη. Ωστόσο πολύ συχνά οι εκπρόσωποι ή οι οπαδοί των θρησκειών διαστρέφουν την εικόνα και τις διαθέσεις του Θεού, ώστε στο όνομά του να υπηρετούν αλλότρια ξενα

)συμφέροντα, κυρίως ιδεολογικού, πολιτικού και οικονομικού χαρακτήρα, χρησιμοποιώντας έμμεσα ή άμεσα βίαια μέσα, και εκθέτοντας και δυσφημίζοντας με αυτόν τρόπο το θρησκευτικό χώρο που ανήκουν. 

          Η πολιτική διαχείριση τέτοιων θρησκευτικών συμπεριφορών δεν είναι μια εύκολη υπόθεση, ιδιαίτερα όταν αυτές διευκολύνουν τα πολιτικά σχέδια και συμφέροντα, ή όταν το κύρος και η αξιοπιστία των θρησκειών είναι υψηλότερα από εκείνα των πολιτικών. Σε τελευταία ανάλυση το όλο ζήτημα εξαρτάται από τη σχέση των πιστών προς το θρησκευτικό σύστημα, των πολιτών προς τους πολιτικούς άρχοντες και των αρχόντων προς το ιερατείο. Ως προς τις αντιδράσεις των πολιτών και κατά πόσο αυτές φέρουν αποτέλεσμα, εξαρτάται από τη θρησκευτική παιδεία, την εν γένει παιδεία και το βαθμό συσπείρωσης των πολιτών. 

         

 

 

Δυστυχως παρατηρειται ότι χρησιμοποιειται το ονομα της θρησκειας για να επιτυχουν τους πολιτικους τους στοχους και βλεπουμε, τα τελευταια χρονια, δυτικα κρατη και κυριως την Αμερικη να θελει να εχει την κυριαρχια στην περιοχη της Μεσης Ανατολης και αυτό εχει ως αποτελεσμα την αυξηση του ποσοστου του εξτρεμισμου και της βιας στην περιοχη μας. Κατά την γνωμη σας, πως μπορει να σταματησει αυτή η πολιτικη; Τι λυσεις μπορουν να δοθουν για να σταματησει η πολιτικη υποστηριξη προς αυτές τις ομαδες όπως: ¨Νταες¨ και ¨Αλ Νοσρα¨;

 

Στην ερώτηση αυτή θα μπορούσαν  να απαντήσουν καλύτερα πολιτικά πρόσωπα ή συνάδελφοι των Διεθνών Σχέσεων. Από τη δική μου πλευρά θα μπορούσα να επισημάνω πρώτον ότι όλες οι μεγάλες και ισχυρές στρατιωτικά και οικονομικά δυνάμεις επεδίωκαν και επιδιώκουν την παγκόσμια κυριαρχία, άλλοτε για θέματα γοήτρου και άλλοτε για την καλύτερη εξυπηρέτηση των αυξημένων οικονομικών τους αναγκών. Για την αποτελεσματικότερη επιτυχία των στόχων τους αναζητούν σήμερα κυρίως κάποιες αφορμές  που να τεκμηριώνουν το επιχείρημα της ανάμειξης στα εσωτερικά ζητήματα που συνήθως καταλήγει σε μια αποδιοργάνωση των κρατών και πλήρη καταστροφή του κοινωνικού ιστού. Αυτό το επιχείρημα αναφέρεται είτε στην ανάγκη αποκατάστασης της εσωτερικής δημοκρατίας είτε στην αντιμετώπιση απειλών κατά της ανθρωπότητας. Όπως είναι φυσικό τοπικοί ηγέτες και λαοί ξεσηκώνονται εμπλέκοντας στην αντιπαράθεση και τη θρησκεία, ερμηνεύοντας αυτές τις επιθετικές ενέργειες των ισχυρών και ως επίθεση κατά της μουσουλμανικής θρησκείας. Αυτή η ανάμειξη θρησκευτικών και πολιτικών στοιχείων οδηγεί συχνά και στην εκ των έσω κακοποίηση της θρησκείας αλλά και την κατασυκοφάντησή της από τους θύτες. Όλο αυτό δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ακραίων κινημάτων, τα οποία αποτελούν νέα αφορμές για νέες εξωτερικές επεμβάσεις με αυξημένο το βαθμό πειστικότητας για συμμετοχή και άλλων χωρών.

Μετά από αυτά μπορούμε να οδηγηθούμε στη χρηστικό συμπέρασμα ότι, όσο λιγότερο χρησιμοποιούνται οι θρησκείες στα πάσης φύσεως πολιτικά παιχνίδια τόσο καλύτερα ξεσκεπάζονται οι προθέσεις των ισχυρών και τόσο αποτελεσματική μπορεί να είναι η απομόνωσή τους, ίσως και η παγκόσμια κατακραυγή και καταδίκη τους.

 

Τα τελευταια χρονια παρατηρειται ότι μερικα κρατη, όπως η Ισλαμικη Δημοκρατια του Ιραν, προσπαθουν να σταματησουν την αναπτυξη του εξτρεμισμου, της βιας και της τρομοκρατιας. Επισης, πολλα κρατη στον κοσμο, που είναι ουδετερα και ζητουν ειρηνικη συνυπαρξη, υποστηριζουν αυτην την πολιτικη της Ισλαμικης Δημοκρατιας του Ιραν, και το Ελληνικο κρατος είναι ένα από αυτά. Κατά την γνωμη σας πως μπορουμε να βελτιωσουμε τις σχεσεις Ελλαδας-Ιραν σε αυτόν τον τομεα;

 

Το μόνο που μπορώ από τη δική μου θέση να πω εδώ είναι ότι όσο περισσότερες είναι οι συνεργασίες και οι συμπράξεις κρατών προς την κατεύθυνση της ειρηνικής συνύπαρξης και της απομόνωσης των φαινομένων της τρομοκρατίας και των εξτρεμιστικών συμπεριφορών τόσο περισσότερες και βάσιμες γίνονται και οι ελπίδες για την υπέρβασή τους.     

 

Το Ιραν και η Ελλαδα είναι δυο από τους πιο ιστορικους και σημαντικους πολιτισμους του κοσμου, οι οποιοι εχουν μεγαλη επιρροη στον κοσμο όπως τον ξερουμε σημερα. Σημερα διατηρουν μια πολύ καλη και φιλικη σχεση μεταξυ τους. Πως αξιολογειτε τις επιστημονικες και πολιτιστικες συνεργασιες αναμεσα στην Ελλαδα και το Ιραν;

 

Η επιστήμη και ο πολιτισμός είναι πράγματι οι καλύτερες γέφυρες για τη συνάντηση και τη συνεργασία των λαών σε θέματα παγκόσμιου ενδιαφέροντος, όπως είναι το ζήτημα της φτώχειας, της ανεργίας, της κοινωνικής αδικίας, της οικολογικής κρίσης. Με αυτό το σκεπτικό η καλλιέργεια των σχέσεων επιστήμης και πολιτισμού μεταξύ των δύο χωρών με μακραίωνη ιστορία και παράδοση είναι περισσότερο από ποτέ χρήσιμη, αφού συμβάλλει σημαντικά τόσο στην αλληλογνωριμία των δύο λαών όσο και στην ανταλλαγή χρήσιμων πολιτιστικών ιδιωμάτων.      

 

Γνωριζοντας ότι εσεις περυσι ειχατε ταξιδεψει στο Ιραν, για να συμμετασχετε στη δια-θρησκειακή διάσκεψη με τίτλο «Μια λύση για την αντιμετώπιση της βίας και του εξτρεμισμού» στην Τεχερανη, πως αξιολογειτε τετοιες δραστηριοτητες αναμεσα στην Ελλαδα και το Ιραν; Τι γνωμη εχετε για αυτό το ταξιδι και τις συναντησεις που κανατε εκει;

 

Το περυσινό ταξίδι της ελληνικής αντιπροσωπείας στο Ιράν, στο οποίο μετείχα και εγώ ως Κοσμήτωρ της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, αποδείχτηκε χρήσιμο, γιατί μετά από κάποια χρόνια αναζωπυρώθηκε ο ελληνο-ιρανικός διάλογος, ικανοποιώντας ταυτόχρονα και την ανάγκη συντονισμού των δύο πλευρών για την αντιμετώπιση φαινομένων βίας, τρομοκρατίας και εξτρεμισμού. Χωρίς να διαθέτουμε την αρμοδιότητα για άμεσες παρεμβάσεις προσπαθήσαμε να βρούμε από κοινού εκείνες τις διαθρησκειακές θεολογικές αρχές και μεθόδους, όπως για παράδειγμα η μετριοπάθεια, που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τους ιθύνοντες ως βασικά εργαλεία δομικής αντιμετώπισης των παραπάνω προβλημάτων. Από την έποψη αυτή το ταξίδι απόβηκε λίαν σημαντικό. Επιπλέον είχαμε την ευκαιρία να απολαύσουμε την άριστη ιρανική φιλοξενία, να γνωρίσουμε την ακαδημαϊκή ζωή, να ανταλλάξουμε απόψεις για την οργάνωση των θεολογικών σπουδών, κυρίως όμως να εξετάσουμε τις δυνατότητες επιστημονικής συνεργασίας και ανταλλαγής εκπαιδευτικού προσωπικού μεταξύ των Θεολογικών Σχολών των δύο χωρών.

  

Παρατηρειται ότι ο σημερινος κοσμος εχει κανει μεγαλες προοδους στους τομεις της σκεψης και του πολιτισμου. Πως αξιολογειτε την συνεργασια αναμεσα στους Μουσουλμανους και τους Χριστιανους, που απαρτιζουν το μεγαλυτερο μερος του παγκοσμιου πληθισμου; Με ποιον τροπο μπορουμε να αυξησουμε τη πολιτιστικη και επιστημονικη συνεργασια αναμεσα στους Μουσουλμανους και Χριστιανους επιστημονες;

 

Με δεδομένα α) ότι η θρησκεία συνεχίζει να αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την εμπέδωση της παγκόσμιας ειρήνης, και β) ότι μια συγκρουσιακή σχέση μεταξύ αυτών των δύο μεγάλων Θρησκειών δεν ωφελεί καμία από τις δύο ούτε βέβαια και την ευρύτερη παγκόσμια κοινότητα, θα έλεγα ότι είναι υποχρεωμένες να απομονώνουν τα φονταμενταλιστικά και φανατικά τους στοιχεία και να οργανώνουν διαλόγους με στόχο την αλληλογνωριμία και τους τρόπους συνεργασίας σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος στο όνομα της παγκόσμιας ειρήνης και δικαιοσύνης. Γιατί είναι μέγα δυστύχημα το να συζητούν οι πάντες για τα πάντα και οι θρησκείες να ενεργούν μισαλλόδοξα και ανταγωνιστικά.

Η τύχη ενός τέτοιου διαλόγου εξαρτάται από την ειλικρίνεια των προθέσεων, από το σεβασμό της θρησκευτικής ετερότητας, από τη διάθεση συνεργασίας σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος, κυρίως σε θέματα που αφορούν την παγκόσμια ειρήνη. Εξαρτάται επίσης από το αν παραμένει ένας διάλογος των λόγων ή των σπουδαστηρίων και δεν επιδρά στην πολιτική πράξη, ιδιαίτερα αν δεν αγγίζει την καθημερινότητα, ιδιαίτερα σε κοινωνίες όπου χριστιανοί και μουσουλμάνοι συνυπάρχουν ήδη και συμβιώνουν.

 

Ευτυχως, προσφατα, στρατιωτικες δυναμεις εχουν πετυχει μεγαλες νικες εναντιον του ISIS στη Συρια και το Ιρακ, και ενας μεγαλος αξιωματουχος του Ιραν ανακοινωσε το τελος του ISIS. Κατά την γνωμη σας, για να εγκαθιδρυσουμε σταθερα την ειρηνη στην περιοχη, ειδικα στην Συρια και το Ιρακ, τι πολιτικες αποφασεις πρεπει να παρθουν και τι συνεργασιες να επιτευχθουν;

 

Χωρίς να είμαι πολιτικός, θα έλεγα ότι η απομόνωση ακραίων κινημάτων που συνδυάζουν θρησκευτικές αντιλήψεις, πολιτικά σχέδια εξουσίας και στρατιωτική δράση εξαρτάται πρωτίστως από τη θρησκευτική τους απογύμνωση, να αποδειχθεί δηλαδή ότι η ιδεολογία και η δράση τους δεν έχουν καμιά σχέση με την ουσία της θρησκείας που ισχυρίζονται ότι εκπροσωπούν. Με αυτόν τον τρόπο χάνουν τη θρησκευτική τους νομιμοποίηση και περιορίζεται η δραστικότητά τους στον απλό θρησκευόμενο λαό. Εξαρτάται επίσης από το βαθμό συσπείρωσης και συνεργασίας των χωρών της περιοχής ώστε να φροντίζουν οι ίδιοι τα του οίκου τους, και επομένως να καθιστούν στην πράξη άχρηστη και αναιτιολόγητη κάθε ξένη επέμβαση. Τέλος, είναι απαραίτητες η ανεύρεση διεθνών στηριγμάτων και η σύναψη ευρύτερων πολιτικών και οικονομικών συνεργασιών ώστε να εμφανίζονται ως υπολογίσημες δυνάμεις. Η από κοινού αντιμετώπιση π.χ. της απειλής του ISIS αποτελεί το καλύτερο για τις παρούσες συνθήκες σημείο συνεργασίας μεταξύ όχι μόνο μεταξύ του μουσουλμανικού κόσμου αλλά και του χριστιανικού.  

 

Please reload

 Σημαντικότερα νέα 

Please reload

Μορφωτικό Κέντρο της Πρεσβείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν

 25η Μαρτίου 6Παλαιό Ψυχικό Αθήνα

211- 4009851   ΦΑΞ : 210-6822535

© 2015 Μορφωτικό Κέντρο της Πρεσβείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν - All rights reserved.