Πολιτισμός: 

Ο πανάρχαιος Ιρανικός πολιτισμός έχει να επιδείξει θαυμαστές πνευματικές και καλλιτεχνικές δημιουργίες απ’ όλο το φάσμα της ιστορικής του διαδρομής. Ξεκινώντας γύρω στο 550 π.Χ. από την επαρχία της Φαρς, οι Πέρσες διέδωσαν τον πολιτισμό και την γλώσσα τους από τη Μικρά Ασία ως τα Ιμαλάια, ενσωματώνοντας και άλλες τοπικές εθνοτικές ομάδες.

Λόγω της κυρίαρχης γεωπολιτικής θέσης και του πλούσιου πολιτισμού, το Ιράν έχει επηρεάσει άμεσα πολιτισμούς και λαούς από την δύση όπως την Ιταλία και την Ελλάδα, από τον βορρά όπως την Ρωσία, από το νότο την Αραβική Χερσόνησο, και από την ανατολή τη Νότια και Ανατολική Ασία. Έτσι, η εκλεκτική πολιτιστική επιρροή του θεωρείται από τα βασικά χαρακτηριστικά που ορίζουν το περσικό πνεύμα και μια ένδειξη για την ιστορική του μακροζωία.

 

Τέχνη

 

Το Ιράν έχει μια από τις πλουσιότερες κληρονομιές στην παγκόσμια ιστορία όσον αφορά στις τέχνες που εκτείνονται από την αρχιτεκτονική, την ζωγραφική, την καλλιγραφία μέχρι την υφαντική, την κεραμική, αλλά και την μεταλλουργία και την λιθοδομή. Υπάρχει επίσης μια πολύ ζωντανή ιρανική μοντέρνα και σύγχρονη εικαστική σκηνή.

 

Η Ιρανική τέχνη έχει περάσει από διάφορα στάδια, γεγονός που της έχει χαρίσει τον πλούτο της. Η μοναδική αισθητική των Περσών είναι εμφανής από τα ανάγλυφα των Αχαιμενίδων στην Περσέπολη μέχρι τα τεράστια ανάγλυφα στους τοίχους της πόλης Bishapur.

Η Ισλαμική εποχή έφερε δραστικές αλλαγές στο στυλ και την πρακτική των τεχνών, καθώς η κάθε δυναστεία έφερε τη δική της ιδιαίτερη σφραγίδα. Η εποχή των Qajarid ήταν το τελευταίο στάδιο της κλασικής περσικής τέχνης, πριν ο μοντερνισμός να εισαχθεί και να πλημμυρίσει με τα στοιχεία του την αισθητική των παραδοσιακών σχολών.

 

Γλώσσα και λογοτεχνία

 

Η κυρίαρχη  και εθνική γλώσσα του Ιράν είναι η περσική, η οποία ομιλείται σε ολόκληρη τη χώρα.

Οι υπόλοιπες γλώσσες που χρησιμοποιούνται είναι αυτή του Αζερμπαϊτζάν που ομιλείτε στα βορειοδυτικά, η κουρδική κυρίως στα δυτικά, η Λούρι, Μαζανταρανί και Γκιλακί στις παράκτιες περιοχές της Κασπίας Θάλασσας, τα Αραβικά κυρίως στις παράκτιες περιοχές του Περσικού Κόλπου, η Μπαλόκι κυρίως στην έρημο, και η γλώσσα του Τουρκμενιστάν κυρίως στις παραμεθόριες βόρειες περιοχές.

 

Η Περσική λογοτεχνία έχει να επιδείξει έναν ανεξάντλητο πλούτο και ως προς τους συγγραφείς και ποιητές  αλλά και ως προς τον όγκο των χειρόγραφων και των βιβλίων. Από την περσική λογοτεχνία εμπνεύστηκαν ο Γκαίτε, ο Ραλφ Έμερσον καθώς και πολλοί άλλοι, γι¨αυτό και συχνά αποκαλείται ως η πλέον άξια γλώσσα για να χρησιμεύει ως δίαυλος για την παγκόσμια ποίηση.

 

Το Ιράν είναι η πατρίδα των περίφημων μυστικιστών σουφιστών ποιητών, όπως ο Σααντί και ο Χαφέζ. Ο Χαφέζ (Hafez) είναι ο πιο δημοφιλής απ’ όλους τους Πέρσες ποιητές. Δεν υπάρχει οικογένεια, σπίτι στο Ιράν που να μην έχει ένα αντίγραφο του Divan, της συλλογής ποιημάτων του ενώ πολλές γραμμές κειμένων του έχουν γίνει παροιμιώδη γνωμικά. Αποκαλείται επίσης, ποιητής των ποιητών καθώς δεν υπάρχει άλλος Πέρσης ποιητής που να απετέλεσε αντικείμενο τόσων αναλύσεων, σχολίων και ερμηνειών, όσο αυτός. Ο Σααντί, γνωστός ως ένας Σούφι στοχαστής, έζησε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του ως περιπλανώμενος δερβίσης.

Τα διασημότερα έργα της ποίησής του είναι τα Bustan και Golestan. Το κύριο θέμα των στίχων του ποιητή, είναι το βαθύτερο νόημα της αγάπης. Η ποιητική έκφραση όμως του σουφισμού θα φτάσει στον κολοφώνα της δόξας, με τον Τζελαλεττίν Ρουμί, έναν πολύ μεγάλο ποιητή, κυριολεκτικά σύμβολο- σήμα κατατεθέν και κύριο εκπρόσωπο των μυστικιστικών–σουφικών ποιημάτων. Ο Τζελαλεντίν Ρουμί, Πέρσης ποιητής και δάσκαλος θεολογίας και δικαίου στο Ικόνιο της Τουρκίας, άσκησε μεγάλη επιρροή στον ιδεολογικό-θρησκευτικό χώρο του Ισλάμ και ιδιαίτερα στον μουσουλμανικό μυστικισμό. Τα σπουδαιότερα έργα του είναι το "Ντιβάν", συλλογή λυρικών ποιημάτων και το "Μεσνεβί" που περιέχει 40.000 δίστιχα σε ηθικά και ασκητικά θέματα, μέσα από μυστικισμό και αλληγορίες. Ίδρυσε το Σουφικό τάγμα των Μεβλεβί.  Οι μυστικιστές προσπάθησαν να αποκτήσουν μια προσωπική σχέση-εσωτερική θρησκευτικότητα με το Θεό, μακριά από τους επιβαλλόμενους θρησκευτικούς κανόνες και τα εκπεφρασμένα δόγματα μιας εκάστης των βασικών θρησκειών. Ο μυστικισμός αυτός βρισκόταν σε αγαστή συνεργασία με τον ασκητισμό και ότι συνεπάγεται αυτή η σχέση.

 

Η σύγχρονη ιρανική λογοτεχνία έχει επηρεαστεί από την κλασική περσική ποίηση, αλλά παράλληλα αντικατοπτρίζει τις ιδιαιτερότητες του σύγχρονου Ιράν, μέσω συγγραφέων όπως ο Χουσάνγκ Μοραντι-Κερμάνι, ο πιο μεταφρασμένος σύγχρονος ιρανός συγγραφέας και ποιητής, καθώς  και ο Αχμάντ Σαμλού.

Bishapur
Ο τύμβος του Σααντί

Μορφωτικό Κέντρο της Πρεσβείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν

 25η Μαρτίου 6Παλαιό Ψυχικό Αθήνα

211- 4009851   ΦΑΞ : 210-6822535

© 2015 Μορφωτικό Κέντρο της Πρεσβείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν - All rights reserved.